Een schoorsteen in een rieten dak is goed mogelijk en komt veel voor. Veel woningen met een rieten kap hebben een open haard of houtkachel, en dat hoeft geen probleem te zijn. Riet is namelijk minder brandbaar dan de meeste mensen denken, maar er zijn wel specifieke maatregelen nodig om een schoorsteen en rieten dak veilig te combineren.
Is riet gevaarlijk bij een schoorsteen?
Riet heeft een slechte naam als het om brand gaat, maar dat beeld klopt maar gedeeltelijk. Riet ontbrandt niet zomaar door warmte of vonken van dichtbij. Het materiaal heeft een relatief hoge ontstekingstemperatuur en droog riet kan alleen echt vlam vatten bij directe vlam of bij langdurige blootstelling aan extreme hitte. De combinatie met een schoorsteen is dan ook niet per definitie gevaarlijk, mits alles goed is aangelegd.
Waar het wél fout kan gaan, is bij een slechte schoorsteen. Denk aan scheuren in de schoorsteenmantel, roetafzetting die vlam vat (schoorsteenbrand), of vonken die via de schoorsteenpot naar buiten komen. Een schoorsteen die niet regelmatig wordt geveegd of slecht is onderhouden, vormt een groter risico bij een rieten dak dan bij een pannendak, simpelweg omdat vonken of hitte de rietdekking kunnen bereiken.
Eisen aan een schoorsteen in een rieten dak
Er gelden strikte eisen aan de uitvoering van een schoorsteen die door of langs een rieten dak loopt. De belangrijkste punten:
- Hoogte boven het dak: De schoorsteenpot moet voldoende uitsteken boven het dakvlak, zodat vonken en hete gassen ver genoeg van het riet blijven. In de praktijk geldt vaak een minimale uitsteek van 50 centimeter boven de nok, maar raadpleeg altijd de geldende bouwregelgeving en je verzekeraar.
- Vonkenvanger: Op de schoorsteenpot wordt een vonkenvanger (ook wel vonkenscherm of vonkenkap) geplaatst. Dit is een metalen kap met fijn gaas die grote vonken tegenhoudt voordat ze het dak bereiken. Voor rieten daken is dit in veel gemeenten verplicht en wordt het door verzekeraars geëist.
- Brandwerende aansluiting: De plek waar de schoorsteen door het rieten dak gaat, moet brandwerend worden afgewerkt. Hiervoor worden speciale loodslabben of andere gecertificeerde materialen gebruikt die de warmtegeleiding naar het riet minimaliseren.
- Voldoende afstand: Tussen de buitenkant van de schoorsteenmantel en het riet moet een voldoende grote vrije ruimte worden aangehouden. De exacte maat hangt af van het type schoorsteen en de gebruikte brandstof, maar een rietdekker en schoorsteenspecialist kunnen dit voor jouw situatie bepalen.
Regelmatig vegen is geen optie, maar een verplichting
Bij een rieten dak is het laten vegen van de schoorsteen geen bijzaak. Roetophoping in een schoorsteen kan leiden tot schoorsteenbrand, waarbij de temperatuur in de schoorsteen enorm oploopt. Die hitte kan via de schoorsteenwand doordringen naar het riet. De meeste verzekeraars van rieten daken stellen dan ook als harde voorwaarde dat de schoorsteen minstens één keer per jaar wordt geveegd door een erkend schoorsteenveger. Bij intensief gebruik van een houtkachel of open haard is vaker vegen verstandig.
Controleer ook je brandverzekering. Verzekeraars stellen voor rieten daken met een schoorsteen specifieke eisen. Als je hieraan niet voldoet, bijvoorbeeld door te vergeten te laten vegen, kan dat gevolgen hebben voor je uitkering bij schade.
Praktische tips bij een bestaande of nieuwe schoorsteen
Ga je een schoorsteen laten plaatsen in een bestaand rieten dak, of overweeg je een houtkachel aan te sluiten? Laat dit altijd uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf dat ervaring heeft met rieten daken. Niet elke loodgieter of installateur is bekend met de specifieke eisen. Een gespecialiseerde rietdekker kan beoordelen hoe de doorvoer het beste kan worden gemaakt en welke afwerkingsmaterialen geschikt zijn.
Heb je al een schoorsteen in je rieten dak? Laat de aansluiting dan periodiek inspecteren door je rietdekker. Riet beweegt mee met de seizoenen door uitzetting en krimp, en ook lood of andere afdichtingsmaterialen kunnen na verloop van tijd loslaten of scheuren. Een kleine kier bij de schoorsteen is genoeg voor vocht én, in een uiterst geval, voor hitte om het riet te bereiken.
Een schoorsteen en een rieten dak zijn heel goed te combineren, zolang je de juiste maatregelen treft. Zorg voor een goed afgesloten doorvoer, een vonkenvanger op de pot, jaarlijkse veging en een verzekering die aansluit bij jouw situatie. Laat je adviseren door een rietdekker met ervaring op dit punt en vraag ook je schoorsteenveger naar de specifieke aandachtspunten voor rieten daken.
